{"id":13990,"date":"2021-01-16T10:46:05","date_gmt":"2021-01-16T08:46:05","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gmboardgames.com\/blog\/?p=13990"},"modified":"2021-01-16T10:46:06","modified_gmt":"2021-01-16T08:46:06","slug":"ulani-i-lansjerzy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.gmboardgames.com\/blog\/ulani-i-lansjerzy\/","title":{"rendered":"U\u0142ani i lansjerzy"},"content":{"rendered":"\n

Dzi\u015b rozpoczynamy seri\u0119 wpis\u00f3w, w kt\u00f3rych napiszemy nieco wi\u0119cej, o niekt\u00f3rych zestawach, kt\u00f3re uka\u017c\u0105 si\u0119 w pierwszym kwartale tego roku. Niebawem rozpoczniemy ich przedsprzeda\u017c, o czym b\u0119dziemy informowa\u0107 w osobnym wpisie.<\/p>\n\n\n\n

Bohaterami dzisiejszego wpisu s\u0105 u\u0142ani i lansjerzy. Ten rodzaj kawalerii jest szczeg\u00f3lnie nam bliski, dlatego, \u017ce wywodzi z polskiej my\u015bli wojskowej. W przeciwie\u0144stwie do kraj\u00f3w zachodniej Europy, od XVI wieku bro\u0144 drzewcowa kawalerii by\u0142a nadal u\u017cywana przez r\u00f3\u017cne formacje jazdy Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w. Najs\u0142ynniejsz\u0105 z nich by\u0142a u\u017cywaj\u0105ca kopii husaria, ale w\u0142\u00f3cznie, czy rohatyny by\u0142y u\u017cywane r\u00f3wnie\u017c przez inne rodzaje jazdy. Tradycja ta utrzyma\u0142a si\u0119 do drugiej po\u0142owy XVIII wieku, kiedy to zamiast starych rodzaj\u00f3w jazdy powsta\u0142a tzw. kawaleria narodowa, uzbrojona m.in. w lance. W 1795 roku Rzeczypospolita utraci\u0142a niepodleg\u0142o\u015b\u0107, ale tradycje kawaleryjskie przetrwa\u0142y. Kiedy Napoleon Bonaparte stworzy\u0142 Ksi\u0119stwo Warszawskie du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jazdy armii ksi\u0119stwa stanowili u\u0142ani. Opr\u00f3cz tego lancami pos\u0142ugiwali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c lansjerzy nadwi\u015bla\u0144scy i przez pewien czas szwole\u017cerowie – lansjerzy gwardii. Sukcesy tych formacji sk\u0142oni\u0142y Napoleona do stworzenia jednostek lansjer\u00f3w w armii francuskiej. Formacje u\u0142an\u00f3w posiada\u0142y r\u00f3wnie\u017c Austria, Prusy i Rosja, du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 rekrut\u00f3w stanowili w nich Polacy z prowincji zabranych Rzeczypospolitej. Na bazie sukces\u00f3w tych formacji, jednostki lansjer\u00f3w\/u\u0142an\u00f3w wprowadzi\u0142y r\u00f3wnie\u017c kolejne armie, jak np. brytyjska. Str\u00f3j lansjer\u00f3w w wi\u0119kszo\u015bci armii bazowa\u0142 na na polskiej kawalerii narodowej i p\u00f3\u017aniejszych u\u0142anach Ksi\u0119stwa Warszawskiego. Jego najbardziej charakterystycznym elementem by\u0142a rogatywka (cho\u0107 niekt\u00f3re nacje, np. Francuzi u\u017cywali he\u0142m\u00f3w, ale po wojnach napoleo\u0144skich zacz\u0119li u\u017cywa\u0107 rogatywek).U\u0142ani przetrwali koniec wojen napoleo\u0144skich. Lanca okaza\u0142a si\u0119 bowiem skuteczn\u0105 broni\u0105 w r\u0119kach \u017co\u0142nierza, kt\u00f3ry potrafi\u0142 jej u\u017cy\u0107. W walce wr\u0119cz dawa\u0142a zasi\u0119g wi\u0119kszy, ni\u017c jakakolwiek inna bro\u0144 bia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

W po\u0142owie XIX wieku lansjerzy\/u\u0142ani wchodzili w sk\u0142ad wi\u0119kszo\u015bci europejskich armii. Nawet niekt\u00f3re jednostki ameryka\u0144skiej kawalerii podczas wojny secesyjnej by\u0142y uzbrojone w lance.<\/p>\n\n\n\n

Z uwagi na podobie\u0144stwo tych formacji, zdecydowali\u015bmy si\u0119 stworzy\u0107 tzw. megapakiet lansjer\u00f3w. Powstan\u0105 zestawy u\u0142an\u00f3w\/lansjer\u00f3w dla nast\u0119puj\u0105cych nacji:
– Austria
– Francja
– Prusy
– Rosja
– Wielka Brytania
– W\u0142ochy<\/p>\n\n\n\n

B\u0119d\u0105 to osobne zestawy, gdy\u017c mundury, czy rz\u0119dy ko\u0144skie mia\u0142y niewielkie, ale jednak zauwa\u017calne r\u00f3\u017cnice. Zestawy te powinny zadowoli\u0107 ka\u017cdego fana lansjer\u00f3w. Mamy nadziej\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 Wam si\u0119 podoba\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Czy Waszym zdaniem lanca w po\u0142owie XIX wieku by\u0142a nadal u\u017cyteczn\u0105 broni\u0105?<\/p>\n\n\n\n

PS. Podaj\u0119 za Piotrem Borawskim i jego ksi\u0105\u017ck\u0105 „Tatarzy w Rzeczypospolitej”: Jazda z tradycjami u\u0142a\u0144skimi wywodzi si\u0119 od Mongo\u0142\u00f3w i Tatar\u00f3w, u kt\u00f3rych ogh\u0142an albo u\u0142an oznacza\u0142 m\u0142odzie\u0144ca, junaka. Wed\u0142ug Piotra Borawskiego s\u0142owo u\u0142an by\u0142o te\u017c tytu\u0142em przys\u0142uguj\u0105cym arystokracji. Arystokracja spokrewniona z rodem Czyngis-chana nosi\u0142a tytu\u0142 So\u0142tan. Od ko\u0144ca XIV w. przedstawiciele owych rod\u00f3w arystokratycznych osiedlali si\u0119 w Wielkim Ksi\u0119stwie Litewskim, cz\u0119sto zachowuj\u0105c ten\u017ce tytu\u0142 (zobacz Tatarzy w Polsce). Jedna z ga\u0142\u0119zi rodu Assa\u0144czukowicz\u00f3w przekszta\u0142ci\u0142a ten tytu\u0142 w nazwisko \u2013 U\u0142an. Pu\u0142k Aleksandra U\u0142ana (8 chor\u0105gwi) stan\u0105\u0142 po stronie Augusta II w czasie wojny domowej 1715-1716, w nagrod\u0119 za wierno\u015b\u0107 w 1717 monarcha przeni\u00f3s\u0142 pu\u0142k ze s\u0142u\u017cby koronnej na \u017co\u0142d w armii saskiej. Po \u015bmierci U\u0142ana dow\u00f3dc\u0105 pu\u0142ku zosta\u0142 Czymbaj Murza Rudnicki a p\u00f3\u017aniej J\u00f3zef Bielak, ale pu\u0142k nazywano nadal wojskiem u\u0142anowym. Podczas wojny o austriack\u0105 sukcesj\u0119 (1740-1748) i podczas wojny siedmioletniej (1756-1763) wszystkie pu\u0142ki jazdy tatarskiej, z\u0142o\u017cone z tatarskich mieszka\u0144c\u00f3w Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego uzbrojonych w lance, szable oraz kr\u00f3tk\u0105 bro\u0144 paln\u0105, zacz\u0119to nazywa\u0107 u\u0142anami.<\/p>\n\n\n\n

Obrazki: Biblioteka nowojorska i Wikipedia.<\/p>\n\n\n\n